Fernando Grande-Marlaska compareceu na cuarta-feira no Congreso para responder as preguntas dos membros da Comisión de Interior. Entre elas, as de Marian Beitialarrangoitia, de EH Bildu, que lle preguntou polo relatorio promovido polo Goberno vasco que sinala que en Euskadi se produciron 4.113 casos de torturas desde 1960, o 73% deles despois da morte de Franco.

 

El ministro del Interior, Fernando Grande-Marlaska, durante su comparecencia en el Congreso de esta semana

 

A resposta de Grande-Marlaska foi tallante. No Reino de España non se produce unha práctica sistemática da tortura. Digan o que digan os relatorios. Quer sexan de gobernos autonómicos ou da sociedade civil, como o da Coordinadora para a Prevención e a Denuncia da Tortura.

“Hai relatorios que poden dicir 4.000, 5.000 ou 6.000, poderá dicirme o que quixer, mais xa lle digo que non. Non hai resolucións xudiciais que digan 4.000 ou 5.000. Se queremos podemos xerar as verdades, mais há de afacerse a que a verdade é a verdade xudicial”, sinalou o ministro do Interior.

A resposta do ministro chamou a atención de avogadas e expertos na loita contra a tortura. Por varios motivos. Por unha banda, sorprende que o ministro do Interior negue a importancia dun relatorio tan completo e contundente como o promovido polo Goberno de Euskadi e elaborado por un equipo do Instituto Vasco de Criminología liderado polo prestixioso forense Paco Etxeberria. “A negación é a tónica habitual en Interior. A defensa do corporativismo e da Policía. Mais o ministro debe selo de todos os cidadáns non só dos policías e debería alarmarse, e moito, ante relatorios que reflicten tal cantidade de casos de torturas”, di Jorge del Cura, portavoz da Coordinadora para a Prevención e Denuncia da Tortura (CPDT).

En segundo lugar, as declaracións de Marlaska chaman a atención porque o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos si que condenou o Reino de España en cinco ocasións por non investigar suficientemente as denuncias de torturas a seis detidos pola súa suposta integración ou colaboración con ETA que estiveron sob custodia, precisamente, de Grande-Marlaska, cando era xuíz da Audiencia Nacional. Trátase dos casos de Igor Portu e Mattin Sarasola (2018); o de Beatriz Etxebarria (2014); de Oihan Ataun Vermello (2014); de Patxi Arratibel Garciandia (2015); e de Xabier Beortegui Martínez (2016).

“A verdade xudicial é que o Reino de España foi condenado polo TEDH por non investigar denuncias de torturas sob a súa custodia. Iso é, utilizando a súa lóxica, unha verdade xudicial. O máximo organismo xudicial europeo ditaminou que Grande-Marlaska non investigou suficientemente denuncias verosímeis de torturas. Portanto, non sabemos se se tortura, mais si sabemos quen non investiga”, di Jorge del Cura.

Neste sentido, Jorge do Cura alerta dos perigos de que os xuíces traten de monopolizar “o que é verdade e o que non”. “Non poden xogar a ser oráculos nin a ter a única verdade. As resolucións xudiciais ditan o que puido ser probado e tratan de administrar a xustiza. Mais non sempre se fai xustiza, polo que tampouco se pode dicir que sexan a única verdade”, sinala del Cura.

“Un absurdo”
A avogada penalista Laia Serra, membro da Associació Catalá per á Defensa dels Drets Humans, considera que dicir que a única verdade é a xudicial é un “absurdo”. “Desde todas as instancias internacionais sábese que as denuncias de torturas que se producen cada ano son moito menores dos casos reais. Pola clandestinidade en que se producen. A coñecida resistencia xudicial a condenar funcionarios ou o medo a denunciar. E despois, unha vez se denuncia, hai moitas complicacións para que a denuncia saia adiante pola imposibilidade de demostrar os feitos”, sinala Serra.

A avogada lembra tamén que a Coordinadora para a Prevención e a Denuncia da Tortura hai apenas un mes presentou un devastador relatorio que cifra en máis de 1.000 as denuncias de cidadáns malos tratos ou tortura policial no ano 2017. “Na Coordinadora temos criterios moi estritos á hora de incorporar casos ao relatorio. Recibimos unha cantidade inxente de denuncias que non difundimos”, apunta Serra, que considera que cando un ministro do Interior recibe informacións deste tipo a reacción debería ser máis de preocupación que de negación: “Espana foi condenada polo TEDH varias veces por non investigar as torturas. Non se pode alardear de que non existe… Negar a súa práctica é o primeiro obstáculo para erradicala”.

Alejandro Torrús

Fonte: Público