You are hereA abominábel cara oculta dos "exércitos humanitarios"

A abominábel cara oculta dos "exércitos humanitarios"


27/03/2013

Nas últimas semanas coñecemos dous graves feitos relacionados cos denominados «exércitos humanitarios» que nos lembraron o libelo que hai dez anos publicamos co mesmo título que encabeza este artigo. Por unha banda está a difusión dun vídeo no que se ven cinco soldados españois destinados en Iraque en 2004 maltratando selvaxemente dous detidos, un dos cales mesmo chegan a supor que poida morrer por causa do asañamento a que é sometido. Por outro, dun sentido completamente distinto, a noticia de que o Ministerio de Defensa español remitiu aos Institutos de Ensino Secundario de Hegoalde (e supomos que ao resto do Estado español) dúas publicacións en forma de cómic: «Os pacificadores. Misión coas Forzas Armadas'', e ``As Forzas Armadas, en defensa da paz e a seguridade», este último baseado no «Libro de apoio para docentes» do sistema educativo español, do mesmo nome. O obxectivo do «agasallo» declárase na presentación: «Confío en que gocedes da lectura deste cómic e sirva para espertar o interese das nosas Forzas Armadas entre os máis novos». Pois ben, nós confiamos en que os parágrafos seguintes sirvan para achegar algo de luz sobre esa abominábel cara dos «exércitos humanitarios», neste caso españois.

Con respecto ao vídeo, o Ministerio de Defensa rapidamente declarou que «os primeiros» que lamentan e rexeitan estas imaxes son «os propios militares, que levan máis de 20 anos en misións no exterior», facendo un traballo impecábel» e sen que «xamais» houbese «unha queixa» sobre o seu comportamento. Mais estas declaracións non son senón unha restia de mentiras, pois non son, nin moito menos, as primeiras.

En 2003, cando publicamos o libro, eramos conscientes de que os datos que achegabamos «non son senón unha pequena mostra da situación real, xa que `o poder e os seus voceiros' tentan ocultar estas realidades que tanto danarían a campaña de imaxe militar e axudarían a cuestionar a existencia mesma dos exércitos, xa fosen regulares ou `humanitarios'. A través desas noticias imos poder forxar unha visión de conxunto até agora publicamente `non retratada', que mostra a cara máis selvaxe, máis inhumana dos exércitos chamados `humanitarios' e das súas diferentes `Misións de Paz'».

Entre a recompilación eran varias as referencias ás tropas españolas ou aos seus mandos políticos e militares, deixando en evidencia as declaracións de Defensa. Vexamos algunhas.

Unha soldado de infantaría denunciou que «foi acosada sexualmente por un sarxento mentres estivo destinada nos Balcáns entre outubro de 1994 e abril de 1995» e que unha compañeira en Bosnia para axudala falou co capitán e «o único que conseguiu foi que o capitán a acosase a ela tamén».

O primeiro avión español carregado con axuda que chegou ao Zaire en outubro de 1996, a pesar de ser pago pola Axencia de Cooperación Española, aterrou en Kinshasa a millares de quilómetros de terreo selvático da zona afectada. Nada do seu contido chegou aos refuxiados. Alguén decidiu darlle un fin máis importante ao voo: transportar membros dos GEO (Grupo Especial de Operacións) para protexer a Embaixada española.

En 1997, un xornalista conversaba cun dos lexionarios que tomaron parte na chamada «Operación Alba» en Albania. Os soldados non terminaban de entender o obxectivo da súa misión: protexer a distribución de alimentos nun país que, aínda que pobre de solemnidade, non coñece a fame. Mais polo menos eles tiñan a súa propia satisfacción: «En principio viñemos para tres meses, mais o noso capitán díxonos que con toda seguridade estaremos máis tempo, así que imos a levantar unha pasta...». E, efectivamente, así era, pois o soldo dos soldados que en 1997, habitualmente, apenas superaba as 100.000 pesetas mensuais, multiplicábase por catro mentres se prolongase a «misión humanitaria» en Albania, grazas ás dietas que o Exército lles paga por permaneceren fora do territorio español.

Durante o verán de 1999, José María Aznar, entón presidente español, en visita relámpago de doce horas, apareceu en xullo no acampamento de Hamallaj, en territorio albanés baixo responsabilidade militar española. Mais a visita non foi máis do que unha acelerada escena de teatro virtual. Despois de traballaren unha semana na instalación de infraestruturas, os voluntarios quedaron atónitos cando lles ordenaron desfacer o feito («agora podedes desmontar que o presidente xa marcha...»), baixo o pretexto de que esa non era a súa «localización definitiva».

En 2000 un brigada de farmacia español destinado en Kósovo apareceu morto, suicidado segundo a versión de Defensa. Mais un informe de tres forenses contratados pola familia, que non estaba de acordo coa versión, afirmaba que puido ser asasinado por algún dos seus compañeiros. Estes compañeiros estarían presumibelmente vinculados a unha trama de roubo e desvío de medicamentos ao mercado negro.

A finais de 2000 a ONU viuse obrigada a expulsar seis policías -de nacionalidades española, británica e estadounidense- da forza internacional en Bosnia-Herzegovina, pola súa suposta vinculación á extorsión de varios locais de prostitución en que traballaban menores de idade. As mulleres e as nenas de 14 anos procedían de Rumania, Moldavia, Ucraína e Rusia.

En 2002 o tenente Iván Moriano, despois de ser denunciado en dúas ocasións por agresión sexual (unha delas con violación) en dous destinos distintos, foi posteriormente destacado á «misión humanitaria» en Bosnia.

En 2001, o informe «Instrumentalización da Acción Humanitaria por parte do exército español: o caso de Mozambique», elaborado por Pilar Duch para Médicos Sen Fronteiras sobre a súa experiencia co Exército español, entre outras moitas cousas relataba que no hospital de campaña do Exército español as estatísticas parecían ser a súa máxima preocupación. Non admitían enfermos en estado terminal, que pensaban que puidesen morrer nos próximos días. Unha testemuña presencial lembra ouvir: «Non recollemos os que teñen posibilidades de morrer, senón de salvarse». A súa aproximación á poboación consistía en esperar a que a xente acudise, e de aquí a pregunta ás doutoras de MSF, cando acudían cos nenos que sufrían malnutrición severa: «De onde sacastes isto? A ver se deixades de recoller cousas polo campo».

Publicamos outro libro en 2003, mais o repugnante «facer humanitario» das tropas españolas, por moito que sigan tratando de escondelo, seguiu estando presente.

Tal e como denunciou Ao Mayali (e recollido por Gervasio Sánchez e Amnistía Internacional, entre outros), en 2004 sufriu trato inhumano e degradante durante o tres días de interrogatorio aos que foi sometido polas tropas españolas no Iraque, xusto na mesma base de Diwaniyah de onde procede o vídeo agora publicado. A Mayali puxéronlle unha carapucha, atáronlle as mans ás costas, propináronlle golpes na cabeza, golpes con fusís, insultáronno e ameazáronno de morte... e desois dos interrogatorios permaneceu outros dous días nun cuarto húmido, sen durmir e recibindo insultos cando pedía ir ao cuarto de baño. O máximo responsábel daquela base durante estes sucesos, o entón xeneral Fulgencio Coll, foi despois diso nomeado primeiro xefe da Unidade Militar de Emerxencias e, posteriormente, sendo xa tenente xeneral, xefe do Estado Maior do Exército.

En 2006 un cabo español destinado en Mostar (Bosnia) foi acusado de abusos sexuais por unha militar francesa. O español negouno, mais grazas ao testemuño de compañeiros da militar francesa, foi condenado en 2008 pola Audiencia Nacional a unha multa de 1.620 euros que, segundo se  publicou, ao declararse insolvente foron pagos polo Estado (é dicir, todas nós). Seguiu no Exército sen maiores problemas.

En 2012 o Tribunal Supremo rebaixou de nove a cinco meses a sanción disciplinar imposta a un militar condenado en 2008 por violencia machista, ao «considerar como atenuante unha medalla da OTAN», xustificando a medida na «súa habitual ou asidua participación en operacións de mantemento da paz nun escenario da dificultade e perigo de Afganistán, en que resulta frecuente que os participantes teñan necesidade de acudir ao emprego da forza armada».

Vallan como colofón explicatorio de todo este «humanitarismo armado» as declaracións realizadas a unha xornalista en 2011 por un soldado español que participou en misións en Líbano, Kósovo e Afganistán: «De misión de paz nada. Alí vas matar e a que non te maten». Os ollos azuis de Anxo (nome ficticio) emociónanse cando fala do seu traballo: `O peor de Afganistán é ter tempo para pensar, para sentir a falta...'. (...) A batalla afoga os problemas: `O único que pensas é onde está, para matalo'. Unha droga que engancha. `Imos por el', dicíase Anxo. `Esqueces ter medo. Mentres estás alí disparando, o único que tes na cabeza é: `A ver se pillo ese cabrón, que mañá pode matar un amigo'».

Os «exércitos humanitarios» teñen unha abominaábel cara oculta, ocultada pola conivencia e complicidade da maioría de medios, dos seus compañeiros e mandos, dos responsábeis dos exércitos, das instancias xudiciais afectadas e dos dirixentes políticos que os mandan. Por moito que se tente ocultar feitos e vídeos e que se promovan cómics e campañas de «lavado de imaxe», a idiosincrasia militar para a que foron instruídos seguirá brutalmente presente, porque como declaraba o 22-06-2006 á BBC alguén tan pouco sospeitoso de antimilitarismo como o entón director adxunto de revísta «Defensa», Gustavo Morais: «A guerra destapa o peor que hai en moitos, porque fundamentalmente o que se impulsa a facer a unha persoa é a matar outra. Entón, se é permitido matala, por que non violala? As enormes descargas de adrenalina que xera o combate liberan, como o fai o alcol en ocasións, desinhibición, o que fai que non respectemos determinadas regras (...) Esas violacións son algo inherente ao conflito e contra elas son poucas as cousas que se podem facer, porque podería elevarse o nivel cultural da tropa mais se se eleva demasiado o mesmo non combate».

Máis claro, auga.

Orixinal: Gara.