You are hereLaicismo responsábel

Laicismo responsábel


05/12/2014

O pasado 25 de novembro, o papa Francisco foi convidado a intervir na sede do Parlamento Europeo. Tratouse dunha intervención non falta de polémica, pois algúns dos eurodeputados do Grupo da Esquerda Europea (GUE/NGL) decidiron ausentarse do mesmo por non estaren de acordo co feito de que a cabeza da Igrexa católica interviñese na casa dos representantes da soberanía popular.

Estes eurodeputados recibiron críticas por parte mesmo doutros membros de posicións de esquerdas, pois entenden que calquera persoa ten dereito a expresarse libremente e ser escoitada polos representantes dos cidadáns. Aínda que non poño en dúbida esta formulación, cuestiono que deba ser no Parlamento Europeo onde se dea voz ao máximo representante dunha confesión relixiosa.

Dáse a circunstancia de que na figura do Papa de Roma, á parte da representación da Igrexa católica, tamén se concentra a da xefatura do Estado da Cidade do Vaticano, último estado teocrático de Europa. Entendo que o convite non se efectuou ao xefe do Estado, pois, neste caso, debería darse voz en sede parlamentaria a todos os xefes de Estado absolutistas do mundo, senón ao representante da maior confesión relixiosa da Unión Europea. Por iso, centrareime unicamente nas razóns que me levan, como persoa que avoga pola laicidade do Estado, a non crer conveniente que o representante dunha confesión relixiosa interveña no Parlamento Europeo.

O Estado laico que propugnan a maioría das constitucións nacionais do vello continente non é máis que a separación absoluta entre Igrexa e Estado, así como a total protección da relixión na esfera privada. É dicir, que cada quen poida profesar a relixión que desexe libremente, mais que non se mesture a mesma cos espazos públicos.

Esta regra rompe se o máximo representante dunha das relixións acode ao Parlamento para tentar influír nas políticas públicas que se aproben polos representantes dos cidadáns. Máis aínda, o feito de que as mesmas se puidesen guiar por éticas e valores de alguén que non foi votado polos cidadáns suporía unha clara quebra dos principios democráticos.

Non se trata de desterrar os valores católicos de forma absoluta da esfera pública, senón de respectar as canles democráticas establecidas para que os mesmos poidan ser expresados, debatidos e, chegado o caso, asumidos como parte dos valores europeos, conforme aos mecanismos establecidos.

O Papa falou da situación económica, do papel do capitalismo na Europa actual, do que el entende por familia, da liberdade ou non das mulleres para decidir sobre reprodución, etc. É dicir, puxo encima da mesa unha serie de temas de gran importancia para a vida dos europeos e que a súa concreción legal débese realizar polos representantes dos cidadáns.

Como comentou Pablo Igrexas, eurodeputado por Podemos, moitos das formulacións económicas do sumo pontífice ían na liña do que propugnan os partidos de esquerdas, aqueles que poñen en valor a loita de oprimidos contra opresores. Na outra cara da moeda, o Papa tamén puxo de manifesto a opinión da Igrexa católica en temas como as liberdades afectivas, sexuais e reprodutivas, neste punto totalmente contrarias á loita de oprimidos contra opresores.

O criticable desta intervención non é que se poidan ter posicións a favor ou en contra do que dixo, algo totalmente natural e san no xogo democrático, senón que sexa dotado dunha autoridade que non debería ter en sede parlamentaria. O Papa de Roma, como representante da Igrexa católica, non ten ningunha lexitimidade para intervir e tentar influír nas decisións que se tomen no Parlamento Europeo. Para iso existen os diferentes partidos políticos, que os cidadáns votaron, e que en moitas ocasións levan por bandeira seren representantes dos valores católicos. Neste punto, debemos sinalar que o principal grupo político no Parlamento xurdido tras as eleccións do pasado 25 de maio é o do "Grupo Popular Europeo (Demócrata- Cristiáns)".

Se o Papa, como referente dos católicos, entende que os partidos políticos que se autodenominan cristiáns teñen políticas económicas que distan das que serían acordes aos principios que propugna a súa doutrina, ten canles privadas para o pór de manifesto, sen que ninguén limite a súa liberdade de expresión nas mesmas; léase calquera acto relixioso ou medios de comunicación privados cos que poida facer chegar as súas reflexións aos membros da súa relixión.

Os católicos, así como os cidadáns que profesen calquera outra relixión, teñen a liberdade de elixir os representantes políticos que crean máis afíns aos seus valores, e, dentro dos mecanismos democráticos establecidos para iso, tentar guiar as políticas en tal sentido.

Por todo iso, non considero a actuación dos deputados de esquerdas que se levantaron dos seus asentos como un acto irrespetuoso para coas opinións alleas, senón como un acto de responsabilidade democrática e respecto polas institucións que deben velar polos dereitos de todos os cidadáns. Se non pomos en valor a necesidade do laicismo na sociedade, estaremos a correr o risco de que a esfera privada duns continúe condicionando a esfera pública de todos. 

Orixinal aqui.

Etiquetas