You are hereTorturas e independencia xudicial

Torturas e independencia xudicial


Jesús López Medel. Avogado do Estado. Vogal asesor do Mecanismo de Prevención da Tortura
17/10/2016

 O da independencia xudicial é un desiderátum, un desexo, e tamén unha esixencia e compromiso de quen a imparte tanto a nivel persoal como colexiado. O único referente ha ser a lei como expresión da vontade popular presidida pola interpretación máis axustada aos principios constitucionais. Iso arraiga coa configuración da xustiza como valor superior que ha cohonestarse cos outros que se recollen nese texto, particularmente a liberdade e a igualdade, velando tamén pola realización certa da tutela xudicial efectiva.

Fronte a estes únicos parámetros, hai algúns xuíces que investidos de toga sacerdotal co escudo patrio, séntense máis que guardadores dos principios constitucionais, si dunhas particulares esencias patrióticas, e substitúen a función do debido control xudicial do poder pola de apoio soterrado ou aberta a este. Son minoría estes xuíces que fan primar as súas ideas de respecto reverencial co poder (inflúe na promoción) mais a súa presenza e a súa constante actuación irregular, con sentenzas despois anuladas, fai dano á imaxe dun status moi corporativo e o que debe ser un alicerce do Estado de dereito.

Un dos temas en que os xuíces patrióticos veñen facendo caso omiso destes valores constitucionais fixo bastante dano á imaxe exterior de España en materia de dereitos humanos. Trátase dos asuntos de denuncias de torturas e malos tratos nas prisións sobre os cales a negativa a facilitar unha investigación xudicial exhaustiva fixo que a base de tapar casos, estendeuse a idea de que en España esas actuacións graves se producen e son reais.

Así o estiman numerosas oenegués dedicadas a dereitos humanos, mais tamén outros países (Bélxica en especial) que precisamente sobre estas suposicións con base reiterada denegaron algunhas veces a entrega de supostos terroristas de ETA que están en cárceres do estranxeiro. Así consideran que a entrega ás autoridades españolas pode xerar alto risco de recibiren tratos inhumanos ou degradantes en cárceres de aquí.

O problema que consolida esta idea é o número elevado de casos en que España é condenada polo Tribunal de Xustiza de Dereitos Humanos de Estrasburgo. O 31 de maio produciuse a oitava sentenza condenatoria nun caso onde parecía moi flagrante que se impediu unha mínima investigación.

Hai pouca reflexión sobre o que supón ese constante proceder das nosas autoridades. Algúns imos de maneira progresiva elevando o ton de queixa por ese silencio que algúns máis valentes xa iniciaron. Permítome citar o maxistrado Ricardo da Prada que por mor das súas posicións públicas e valentes sobre este tema foi (a instancias nada menos do ministro de Interior) obxecto de dilixencias informativas polo CGPJ, o cal é unha forma de censura ou represalia. Este maxistrado da Audiencia Nacional (AN) foi autor dun voto particular nunha sentenza da sección 3ª da AN que foi anulada por unha importante sentenza do Tribunal Supremo do pasado 12 de xullo.

Esta resolución da Sala 2ª é moi importante e mostra como após o gotexo incesante de sentenzas condenatorias de España polo Tribunal de DDHH de Estrasburgo, a xurisprudencia española tiña que comezar a reaccionar e a ser receptiva a esa doutrina.

Se callar algo se move no panorama ancilosado de tapar arranxiños ou excesos do poder tan característico deste Estado. da AN e outros que, baixo a toga levan, tapada mais á flor da pel unha ideoloxía política que os condiciona, Han de comezar a reaccionar fronte a un instinto protector do poder que algúns (repito, non a maioría) teñen.

Que o Supremo estimase que non se pode seguir actuando así, negando investigacións xudiciais ou rexeitando informes periciais cando houber denuncias tan graves por accións vinculadas ao dereito á vida e á dignidade, para o único que valeu é para dar argumentos aos que estiman que verdadeiramente hai torturas en España. Ademais, iso é contrario ao réxime de garantías tan característico da nosa Constitución e doutrina xurisprudencial. E a única maneira de despexar esas dúbidas crecentes é deixar de protexer o poder con concepcións tan falsamente patrióticas como escasamente democráticas.

Orixinal aquí.

Etiquetas