Nahuel forma parte do movemento Straight Edge Madrid, que se define como anarquista, vegano e abstemio. Os integrantes deste movemento, ligado á música hardcore, limítanse a facer activismo nas redes e a organizar concertos. Contodo, Nahuel e cinco compañeiros e compañeiras do movemento foron detidas no ano 2015. A policía española teceu un relato que o convertía no principal dirixente dun grupo terrorista responsábel dos incendios en sucursais de La Caixa e Banka no 2013 e no 2014. A probas? Unhas pintadas coas siglas do movemento encontradas nunha das sucursais, a pose de obxectos tan simples como produtos de limpeza, parafusos e latas, e os chíos críticos co sistema capitalista.

A Audiencia española considerou que con todo iso tiña bastante para imputarlle os delitos de integración en organización terrorista, pose de explosivos, danos con finalidade terrorista e enaltecemento do terrorismo. Deste conxunto de acusacións, que sumaban máis de trinta-e-cinco anos de prisión, só se mantivo a última, mais xa desde o inicio da instrución foi ditada prisión provisoria. Catro dos acusados puderon eludila cunha fianza, mais dous tiveron que ingresar en prisión. Nahuel é o que estivo máis tempo: un ano e catro meses sob o réxime máis severo e con transferencias constantes dun cárcere a outro. A sentenza absolutoria que manifesta que no caso non había ningún rastro de terrorismo, nin sequera nos chíos, foi asinada no pasado 26 de xullo. Agora que xa acabou o prazo que tiña a fiscalía para interpor recurso, falamos con Nahuel, que nos explica como viviu este abuso da prisión provisoria e reflecte sobre a criminalización do anarquismo por parte da xustiza española.

A policía considerou que o movemento Straight Edge, do que ti formas parte, tiña relación con dous incendios en sucursais de La Caixa e Bankia e investigáronvos por terrorismo. En que se baseaban para establecer esa relación?

En primeiro lugar, gostaría dicir que vivo nun bairro obreiro que, como calquera outro bairro obreiro, está cheo de pintadas. Hainas de anarquistas, de comunistas e mesmo de fascistas, feitas polos Ultrasur. O que chamou a atención á policía é que, perto da sucursal que fora atacada, había unha pintada que dicía “SXEMAD”, que é a abreviación de Straight Edge Madrid, e quixo investigala. Estas siglas pode sabelas calquera persoa allea ao movemento e que coñeza a subcultura… Cando comezaron a investigar, viron que eu vivía ao pé desa sucursal. Despois viron que compartillaba letras de cancións de bandas hardcore que falan sobre a revolución. Deduciron que o uso simbólico que se dá ao fogo nestas letras era un chamado a queimar caixeiros, ainda que non hhabía ningunha mensaxe directa que o confirmase. Chegaron á conclusión de que queimábamos caixeiros simplesmente porque as cancións que compartillábamos falan de lume e porque forman parte dun movemento anarquista que vai contra o capitalismo.

 

 

 

 

Que facedes, en realidade, como movemento?

O Straight Edge nace no hardcore, un xénero musical moi ligado ao feito de facer as cousas por ti mesmo e ao underground. Nós só organizábamos concertos e eventos musicais relacionados con este movemento. Dixémolo no xuízo. Un policía que nos seguira durante meses declarou que non observara que fixésemos ningunha actividade ilegal. A única cousa que viu é que organizáramos moitos concertos, mais iso non é terrorismo.

Como foi o momento da detención?

Eu estaba na casa de quen era a miña parella xogando na consola. Pouco despois de termos ido dormir, por volta das cinco da madrugada, comezamos a ouvir golpes na porta. A policía entrou de maneira violenta. Foran á miña casa, mais non me encontraran e por iso viñeron a casa da miña parella, que tamén procuraban. Insistín en preguntar de que me acusaban, mais non acabaron de explicarmo. Finalmente, souben que era de terrorismo. Un dos axentes andaba dicindo: “Os teus colegas xa falaron, aceptaron o que fixeche…” Mais eu non sabía o que fixera.

Que material confiscaron e como o utilizaron en contra de vós?

Cando chegamos á miña casa, unha das cousas que levaron foron os parafusos da cama de Ikea. A policía considerou que aqueles parafusos eran material para construirmos bombas, ainda que máis tarde non voltaron aparecer na investigación. Presentáronos como a proba máis importante, mais no decurso da investigación non tiveron ningunha importancia. Iso evidencia que a mesma policía, e sen escrúpulos, crea este tipo de propaganda para que a xente teña medo. Tamén levaron videoxogos. Un en concreto, Red Dead Redemption, levárono só porque leron as palabras “morte vermella”. Como proba, un videoxogo e obxectos como libros ou mesmo as cartas da miña ex-moza, que eran do 2011. Tiñan un corazón cun A anarquista, e colléronas por iso. O axente tería podido lelas alí mesmo e ver de que se tratava, mais díxome: “Non, iso xa o investigaremos”.

E os vosos compañeiros?

Ainda foi máis rídiculo: a un compañeiro leváronlle unha botella con sumo de laranxa e a outro a garrafa dunha bebida non alcoolica que dixeron que era cervexa e que podería servir para facer cócteis Molotov. Chamoulles a atención encontraren unha, tendo en conta que somos un grupo abstemio. Mesmo investigaron a composición dun foguetes que acharon, que ademáis era para crianzas. Parecíalles sorprendente que no mes de novembro a xente tivese foguetes. Era un absurdo detrás doutro… Unha cousa moi graciosa que pasou no xuízo foi que o encarregado da investigación preguntoume polo feito de eu ter unha conta en Bankia e que ainda así chamase a boicotar os bancos. Como dicindo: “Que anarquista…”.

Nun primeiro momento, a base da acusación eran uns produtos químicos que supostamente servían para fabricar explosivos. Máis tarde, demostrouse que simplesmente eran produtos de limpeza. Con que argumentos mantiveron a acusacón despois diso?

A policía concluiu que non había explosivos nin nada en xuño do 2016. Naquela altura, se non antes, terían podido reducir as acusacións ou deixarme sair do cárcere, mais continuaron argumentando que, se se misturaba aquel material con pólvora e mechas, podería fazerse un foguete. Non foi até máis adiante que mudaron a acusación.

 

 

 

Pola acusación de terrorismo, estiveche un ano e catro meses sob o réxime penitenciario máis severo. Que significou iso?

Estiven en réxime de isolamento en cinco cárceres diferentes. Foi un caos total. Pasaba máis de vinte horas cada día encerrado na cela. Esta medida baseábase na perigosidade que eu representaba para eles. Considerábanme moi perigoso…

Iso xustificaba as mudanzas?

Non. Ainda máis, a única vez que tive contacto cun preso abertzale, sorprendeuse moitísimo da miña situación porque me dixo que el só estivera nunha prisión e que había xente que levaba dez anos presa e non a moveran tanto como a min. É máis, tiña prohibidas unhas cantas cousas: se o resto de presos podían chamar dez vezes a familia, eu só podía facer oito chamadas; se o resto podían enviar todas as cartas que quixesen, eu só tiña autorizadas dúas semanais, que me chegaban con semanas de atraso. Fun vítima da vulneración de dereitos moi básicos, como o dereito de intimidade: podían lerme as cartas, escoitar as chamadas, rexistraban as visitas, podían entrar na miña cela sen avisar… Os módulos de isolamento son unha prisión dentro da prisión. Dicíano mesmo os propios funcionarios. Para comer, cando estaba en Estremera e xa me aceptaran a dieta vegana, dábanme pratos de plástico deses descartábeis con arroz e dous tomates. Era o que comía en todo o día: dous prazos de arroz. Reclamei e dixéronme que non se incumpría ningún regulamento porque, segundo o informe do médico, era unha dieta moi nutritiva. Tamén tiña falta de vitamina D porque non me tocaba o sol e a iso había que engadir o problema das costas. Agora teño hiperlordose de ter estado tanto tempo estirado e sentado.

Psicolóxicamente, que consecuencias tiveche?

Ao sair da prisión, notei que solucionaba os conflitos de maneira diferente. Alá dentro, a solución aos problemas é a violencia, os berros e as broncas, e acabas afeito. Dixéronmo moitos presos: no cárcere, a túa tolerancia diminúe. Eu sempre fora moi pasivo nas discusións, mais cando saín logo estouraba. A comezos de ano caín nunha depresión. Ainda vou ao psicólogo e ao psiquiatra. Se es culpábel, asimilas mellor o que che pasou, mais a min parecíame todo absurdo e surrealista. Parecíame incríbel, por exemplo, que ao final acabasen utilizando como base acusatoria uns chíos que fixera, que supostamente incitaban ao terrorismo.

A acusación de terrorismo caeu e mantívose o enaltecemento do terrorismo. Os chíos en cuestión dicían cousas como por exemplo “Morte ao capital”, “Odiando España, odiando o tabaco” ou “Non deas a ninguén o poder de arrebatarte a liberdade. Es propietaria da túa vida, xa non unha escrava”. Que pensas?

A maioría eran letras de cancións de grupos de hardcore. Puxeron un texto dunha que dicía “Declaración de guerra”, coa ligazón do videoclip ao lado. Quen investigaba só tiña que facer clic para darse conta. Misteriosamente, non había vídeos para inculparnos dos incendios. Portanto, cando se lles pediron, desfíxose o relato. Apesar de todo, como houbera máis condenas relacionadas con usuarios do Twitter, debían querer deixarnos cunha sentenza de seis meses ou un ano… Pregúntome que investimentos se fixeron nesta investigación. Que foi de todo o diñeiro que se gastou en todas as investigacións contra o terrorismo que acabaron en nada? Que clase de interese público teñen?

Afinal, foche absolvido tamén de enaltecemento do terrorismo. Esperábalo?

A verdade é que non, sinceramente. Visto como acaban esta clase de casos sorprendeume. Despois de ter vivido ano e medio de inxustizas non esperaba nada bó. Chamoume moito a atención que a xuíza que levaba o meu caso, Carmen Lamela, arquivase a causa de Pandora porque non había nada. Eu non entendía porque non facía o mesmo co noso caso, porque era cuspido a todas aquelas operacíons. A diferenza é que Pandora levábanna os Mossos, non a policía española. Máis adiante investigou un dos altos mandos, o capitán Trapero…

Foche moi crítico con Lamela. Alén de levar o voso caso, tamén estivo detrás de abusos claros da prisión provisoria, como o do caso Altsasu ou dos presos políticos independentistas.

O xuiz Garzón dicía nunha entrevista que na xustiza española, facendo encargos políticos, pódese ascender profesionalmente e que o maior exemplo é a xuíza Lamela. Agora está no Supremo, e iso que comezou a exercer na Audiencia no 2014. Fíxo unha carreira moi rápida e creo que ninguén vai tan depresa. Ela solicitou o informe á Garda Civil polo caso de Altsasu, por exemplo. Parece que a ala conservadora necesita a construción dun inimigo interno. Primeiro foi todo o que representaba a esquerda abertzale no País Vasco. Ainda que non fose ETA, todo era ETA. Máis adiante, os anarquistas. E agora os cataláns. Vai na mesma liña que a policía patriótica de Jorge Fernández Díaz: perseguir todo o que represente unha opisición na rúa.

Alén da xuíza, o voso caso e o de Altsasu tamén teñen en comun que compartillades unha acusación moi grave que despois se reduce. Cres que é unha estratexia?

A mim lémbrame a doutrina do shock. Cun caso mediático en que castigas un, podes educar moitos. Teríamos que rebelarnos contra as inxustizas, mais se a xente que quer facelo ve que outras persoas están na cadea sen teren feito nada, pregúntase que lle pode pasar. É unha forma de coerción dirixida a un tipo de oposición que queren eliminar. Fernández Díaz tivo contactos con mandos da policía chilena. De feito, moitos casos relacionados con anarquistas no Chile (como o caso Bomba) son copia exacta de operacións como a Pandora ou a Piñata. É a mesma estrutura, a mesma maneira de utilizar as fontes e a mesma organización hierarquizada.

Clara Ardévol Mallol

Vilaweb